Kun je een huis uit de jaren dertig energieneutraal maken?

  • Categorie: Wonen
  • 24 augustus 2022
  • Geschreven door: René Dekker
jaren 30 woning energieneutraal maken

Hoe komt dat nou eigenlijk? Je komt huizenzoekers tegen en ze zeggen bijna allemaal hetzelfde: ik hoop dat mij een jaren dertig huis wordt gegund. Het gaat altijd weer over de sfeer en het karakter van de tussenoorlogse woningbouw. En dan hoeven ze echt niet stijlzuiver te zijn. Een Amsterdams Schoolwoning of een art deco huis zijn voor veel mensen geen haalbare kost qua budget.

Nee gewoon, dat glas-in-lood, die tegeltjes in portiek en entree, het erkertje, de vakkendeuren, die hele combinatie is geliefd. Soms liggen de fraaie granitovloeren er zelfs nog in.

Kortom, nogal wat huizenzoekers strijken neer in een jaren dertig huis. En dan ga je natuurlijk niet meteen aan het slopen om er een energieneutraal huis van te maken. Hoewel je wel weet dat je er in de toekomst eigenlijk niet aan ontkomt. Kun je eigenlijk een sfeervol jaren dertig huis wel energieneutraal maken? Zonder dat je het karakter en de sfeer van de woning geweld aan doet? Daar gaat dit artikel over.

Wel energieneutraal maar met behoud van de sfeer

Allereerst: het is mogelijk om een huis uit de jaren dertig zo te verbouwen dat het een nul-op-de-meter huis wordt. Dat je dus energieneutraal kunt wonen. De trick is om die verbouwing zo uit te voeren dat je de kenmerkende bouwelementen van je huis (erker, glas-in-lood e.d.) niet verwijdert en vervangt door andere, minder mooie materialen. Want je wilde juist een jaren dertig woning vanwege die sfeerverhogende elementen.

Je kunt ervan uitgaan dat jouw huis zeer degelijk gebouwd is. Die kwaliteit heb je dus als het ware al ‘in huis’. Een jaren dertig woning heeft ook heel vaak al een spouwmuur die tijdens de bouw echter niet werd opgevuld met isolatiemateriaal. Isolatie is sowieso het brekebeentje van de bouw in de jaren dertig.

Bijna geen dak werd destijds geïsoleerd. En glas was natuurlijk gewoon enkelglas. Nu is isolatie een noodzakelijke voorwaarde om je huis energiezuiniger te krijgen. Zeker als je ook nog met een warmtepomp wilt gaan werken. Je gasgestookte CV-ketel zal op een gegeven moment toch de deur uit moeten. Niet alleen omdat de prijzen van gas teveel gaan stijgen maar ook omdat CV-ketels niet langer eindeloos vervangen gaan worden. Daar komen steeds meer restricties bij, gezien het Klimaatakkoord.

Stap 1 : maak een plan

Als eigenaar van een prachtige jaren dertig woning wil je natuurlijk graag de waarde van je huis zien blijven stijgen. En een kleinere energierekening is ook niet verkeerd. Bovendien kan wat comfort geen kwaad en steun je als ‘milieuminister’ zaken als minder CO2-uitstoot. Aan de andere kant moet bruin het wel kunnen trekken. Je zit ook niet te wachten op een uitgave met vier nullen achter het cijfer.

Een plan waarbij je stap voor stap overgaat tot het energieneutraal maken van je woning, helpt dan. Zo spreid je de kosten en ga je per fase over naar energieneutraal. Check eerst of de vorige eigenaren van je huis al bezig zijn geweest met isolatie. Er zal waarschijnlijk geen waterpomp in je huis aanwezig zijn. Is die er toevallig wel, dan moet de woning wel aangepakt zijn qua isolatie. Check de dikte van je glas, de onderkant van je dak of vraag de vorige eigenaar wat hij aan isolatie heeft gedaan.

Stap 2: faseer je plan

In je plan zet je zaken als spouwmuurisolatie, dakisolatie, dubbelglas, vloerisolatie en zonnepanelen. Je beschrijft de huidige situatie en vervolgens de gewenste situatie en de kosten die daar ongeveer bij horen. Dan bekijk je je financiële situatie en spreid je de verschillende verbouwingsfasen zo in de tijd dat de kosten niet veel pijn gaan doen. Hieronder volgt per actie meer informatie.

Spouwmuurisolatie

Kans is heel groot dat je spouwmuren hebt. Met een paar kleine gaatjes in je muur kunnen je spouwen gevuld met isolatiemateriaal. Kosten hiervan zijn binnen een paar jaar terug te verdienen.

Dakisolatie

Dit gaat een grote klus worden en hier valt echt geld te besparen. Isolatie van je dak is de belangrijkste buffer om warmte, die nu eenmaal opstijgt, in je huis te houden. Ga er gerust van uit dat dakisolatie je energierekening 20 – 30% naar beneden brengt. Ben je zelf een beetje handig; dan is dit een geschikte uitdaging om het zelf te doen. Soms kost het ook enig breekwerk. Maar op de verdieping zijn vaak minder stijleigen details dan op de begane grond. Mooie stijlen kun je voorzichtig weghalen en later terugbrengen.

Dubbelglas

De kozijnen met enkelglas kun je checken op dikte. Als ze HR++ glas aankunnen, is dit de beste aanbeveling die er is. Alleen driedubbel glas is beter maar die passen niet in bestaande kozijnen. Wellicht zijn je kozijnen rot en dien je die te vervangen. Maak ze dan meteen dik genoeg voor driedubbel glas. Betere isolatie krijg je niet.

Vergeet niet ventilatieroosters te plaatsen bij triple glas; anders beslaat de buitenzijde. Het probleem ligt ‘m hier niet bij het vervangen van enkelglas maar… bij het glas-in-lood in zit. Hier gaan kosten optreden. Ze laten zitten, betekent dat je geen dubbel glas hebt. Een voorzetraampje is niet heel handig. De beste manier is een glas-in-lood specialist bellen. Die zet jouw glas-in-lood in een glascoating zodat je bestaande kleurige glas ineens als dubbel glas werkt.

Vloerisolatie

Hier wordt het wikken en wegen. Waarschijnlijk is je jaren dertig huis nog met houten planken bevloerd waaronder een kruipruimte zit. Hal, gang en keuken zijn bij de wat duurdere woningen wellicht voorzien van een granieten vloer. Soms tonen die laatste vloeren sfeervolle tegelmozaïeken. De houten vloeren kunnen eruit waarna er isolatieplaten kunnen gelegd en beton kan gestort. Vloerverwarming daarna aanbrengen en je hebt een echt effectieve vloerisolatie.

De granieten vloeren kunnen, als ze nog mooi gaaf zijn, het beste worden behouden ook al kun je er dan geen isolatie onder leggen. Ze zijn te sfeerbepalend om te vernielen. En vaak veel te duur om opnieuw aan te brengen. Bij tegelvloeren kun je een professional om raad vragen. Soms zijn tegels gemakkelijk en heelhuids los te krijgen zodat ze na het storten van het beton weer teruggelijmd kunnen.

Zonnepanelen

Vind je die grote zwarte rechthoeken op je dak absoluut niet staan bij je huis? Om je huis energieneutraal te maken zijn ze eigenlijk wel nodig. Een alternatief is om zonnepanelen te kopen in de vorm van dakpannen. Die zijn wel een stuk duurder (twee tot drie keer) maar hebben sowieso een langer rendement. Wel moet je dan een heel dakdeel vervangen met dakpanzonnepanelen. Tesla van Elon Musk heeft wel heel fraaie dakpannen met zonnecellen die je een leven lang voorzien van stroom.