Je huis in vijf stappen energieneutraal maken

  • Categorie: Wonen
  • 24 augustus 2022
  • Geschreven door: René Dekker

Nul op de meter, droom of haalbaar? Dit artikel neemt geen nieuwbouw onder de loep maar gaat uit van een bestaand woonhuis. In vijf stappen ga je op weg naar je energieneutrale woning. Een huis waarin je zelf de meeste energie opwekt; energie waar je verwarming en waterkraan, apparatuur en ventilatie om vragen. Je huis naar ‘energieneutraal’ verbouwen lijkt een enorme uitdaging maar het is mogelijk.

Je kunt ervoor kiezen om alles in een keer aan te pakken; dan ben je er maar van af. Je kunt ook stapsgewijs je woning energieneutraal maken. Het is nogal persoonlijk. Een bestaand huis dat je net hebt aangekocht maar waar je nog niet in woont, leent zich goed voor meteen helemaal aanpakken. Zo betrek je daarna een woning in optima forma. Je kunt ook per onderdeel gaan vervangen. Bijvoorbeeld omdat de ramen al redelijk geïsoleerd glas hebben. Die kunnen nog wel een tijdje mee. Maar de dakisolatie is nog afwezig…

Subsidie- en isolatietips vooraf

Ga voor je energieneutraal gaat verbouwen eerst even na hoe het zit met subsidies. Er zijn mogelijkheden voor isolatie en voor installaties. Wel met voorwaarden. Zo dien je vaak aanbrengen van isolatie te combineren met aanschaf van warmtepomp of zonneboiler. Heb je een huis waar het qua isolatie nu behoorlijk rammelt? Bijvoorbeeld met energielabel E, F of G? Pak dan je huis in met prefab-elementen. Een snelle en relatief goedkopere oplossing dan andere isolatiemogelijkheden.

Tips met betrekking tot verwarming

Als je je huis in fasen energieneutraal wilt maken, ga je eerst aan de slag met isolatie. Pas daarna pas je je verwarmingssysteem erop aan. Voor je isoleert, houd je in gedachten welk verwarmingssysteem jou het best past. Zo neem je de juiste leidingen alvast mee bij isolatie van muren en vloeren.

Tips met betrekking tot energie

Zoek al je apparaten en je verlichting zo zuinig mogelijk uit. Dat scheelt aan straks op te wekken energie. Vooral bij verlichting kun je goed scoren. Maar ook een apparaat als een koelkast scheelt. Als je je oudje aan de kant doet en vervangt door een zeer recente, dan scheelt dat zo € 50 per jaar. Hoeveel oude apparaten heb je?

In vijf stappen richting energieneutraal

Dan nu naar het stappenplan.

1 Bekijk de bestaande isolatie en verbeter die

Hoe zit het met de isolatie van je dak, van de buitenmuren, de vloeren en het glas in je raamkozijnen? Voor isolatie bestaat een zogenoemde Rc-waarde. Die wordt berekend door de isolatiewaarde van het materiaal zelf op te tellen bij de warmteweerstand van bouwmaterialen zoals baksteen of hout. Het leidt tot een behoorlijk ingewikkelde berekening. In elk geval zijn voor je bestaande woning de volgende waardes minimaal nodig:

  • 2,5 – 2m2 K/W voor het dak
  • 2,5 m2 K/W voor de vloer
  • 1,3m2 K/W voor de gevel

Ga je aan de slag met materiaal om te isoleren? Houd dan voor zeer goede isolatie (isolatiewaarde 4) de volgende diktes van dat materiaal aan:

  • 13 cm glas- of steenwol
  • 13 cm EPS (piepschuim)
  • 13 cm PUR (hardschuim)
  • 12 cm multifolie
  • 16 cm thermosheets ( 7 lagen met luchtlagen)

Je maakt natuurlijk kosten om te isoleren. Tegelijk bespaar je na isolatie per jaar ook op kosten. Een indicatie van beide prijzen:

  • schuin dak – kosten € 4000; jaarlijkse besparing € 500
  • spouwmuurisolatie – kosten € 800; jaarlijkse besparing € 200
  • vloerisolatie – kosten € 1400; jaarlijkse besparing € 150
  • HR++ glas – kosten € 3100; jaarlijkse besparing € 250

2 Regel je ventilatie slimmer

Kieren en naden verdwijnen bijna geheel als je goed isoleert. Maar daarmee gaat ook de natuurlijke ventilatie weg. Vers aangevoerde lucht blijft een belangrijk punt, zeker voor je gezondheid. Plaats in dat geval zelfregelende luchtroosters in je kozijnen of een ventilatie-unit die precies de goede hoeveelheid verse lucht naar je ruimtes toehaalt.

3 Bekijk het vermogen van je radiatoren

Veel bestaande huizen worden verwarmd via centrale verwarming met radiatoren. Ga je nu de CV-ketel de deur uitdoen en werken met een warmtepomp of koppeling met een warmtenet, dan moet je wel je radiatoren checken. Zijn deze wel groot genoeg voor lagere temperaturen? Dat zit zo. Via de CV-ketel kregen de radiatoren een warmtetemperatuur van rond de 70 graden aangevoerd. Met een warmtepomp is dat nog slechts 50 graden. Zijn je radiatoren nu te klein, dan geven ze door die 20 graden verschil te weinig warmte af. Met grotere radiatoren is dat probleem hoogstwaarschijnlijk niet aan de orde. Of je kunt ook kiezen voor de aanleg van een vloerverwarming die past bij een warmtepomp.

4 Vervang de cv-ketel

Dan volgt een belangrijk moment. Nu ga je namelijk van het gas af. De gasleiding kan bijna gesloten. Verwarming en warm water moet het zonder gas gaan doen. Wat is het alternatief? Het idee is dat er warmtenetten in wijken komen. Gebeurt dat in jouw wijk, dan krijgt je huis een klein kastje waar de warmtewisselaar in zit. Je huis kan ook worden aangesloten op een collectieve warmtepomp. Is dat niet het geval, dan is een investering in een eigen warmtepomp nodig. Met energieneutraal in gedachten, is een volledig elektrische warmtepomp de beste optie. Zo’n pomp haalt gratis warmte uit lucht, aarde of grondwater en maakt daarmee water warm dat in een hoog voorraadvat terecht komt. Een warmtepomp is goed te combineren met een zonneboiler. Die verwarmt in de zomer met behulp van de zonnekracht het water voor je. In de winter gaat dat niet; dan ben je voor je warme water aangewezen op de warmtepomp. Prijsindicaties en besparingen van beide apparaten:

  • warmtepomp – kosten € 3000 – 6000; jaarlijkse besparing € 200
  • zonneboiler – kosten € 2000; jaarlijkse besparing ca. € 65

5 Word zelf stroomproducent

Hier wordt het tricky. De centrale vraag is namelijk dat je inschat wat je aan elektra nodig hebt. Je huidige verbruik is een eerste goede indicatie. Daar trek je dan de bespaarde energie van af van nieuwe zuinige apparatuur en ledlampen. Vervolgens ga je na of je in de toekomst ook meer stroom nodig hebt; een eigen laadpaal voor je elektrische auto, wellicht? Op een gegeven moment is het sommetje gedaan. Je weet per jaar ongeveer wat je nodig hebt. Nu kun je uitrekenen hoeveel zonnepanelen je aan moet schaffen voor je stroomvoorziening. Onderstaande is een gemiddelde en bedoeld om de verhouding tussen kosten en besparing weer te geven:

Zonnepanelen

  • kosten € 4500
  • besparing € 460 per jaar